تبلیغات
-وبلاگ روانشناسی بالینی دکتر دارابی-44030719 - بیماری پی تی اس دی چیست(p.t.s.d)؟

-وبلاگ روانشناسی بالینی دکتر دارابی-44030719

در اندرون من خسته دل ندانم کیست-که من خموشم و او در فغان و در غوغاست

 

بیماری پی تی اس دی چیست(p.t.s.d)؟

 

نوشته شده توسط:دکتر جعفر دارابی-متخصص روانشناسی.

در زندگی روزمره ، هركسی ممكن است با حوادث طاقت فرسا ، ترسناك ، و خارج از كنترل روبرو شود.ما ممكن است دچار حادثه رانندگی شویم , قربانی  یك تجاوز باشیم , یا شاهد یك حادثه دردناك باشیم . پلیس ،

 آتش نشانهاوكاركنان امبولانس هابا احتمال بیشتری  با چنین حوادثی روبرو می گردند ،آنها اغلب مجبورند با حوادث ترسناك مقابله كنند . سربازان ممكن است   هدف تیر یا انفجار قرار گیرند  و یا شاهد كشته و مجروح شدن دوستانشان باشند.

 اغلب مردم  ، بعد از مدتی  بدون هیچ كمكی با آن كنار می آیند.  اگرچه در بعضی افراد تجربیات تلخ واكنشی را  ایجاد می كند كه ممكن است برای ماهها یا سالها طول بكشد. ما این واكنش را اختلال استرسی پس از حادثه یا اختصارا (PTSD)می نامیم.

 این مطالب برای هر كسی  كه چنین تجربیات تلخی داشته است و یا كسی را می شناسد كه چنین تجربیات تلخی داشته است مفید می باشد.

چگونه (PTSD)شروع می گردد؟

PTSD میتواند پس از هر حادثه تلخی آغاز گردد. یك حادثه تلخ ، حادثه ای میباشد كه ما در آن احساس خطر می كنیم ، زندگی مان در معرض تهدید است یا  شاهد مردن و یا مجروح شدن دیگران باشیم.بعضی از نمومه  های بارز حوادث تلخ شامل موارد زیر می باشد:

- حوادث شدید جاده ای  

- درگیری های نظامی

- تجاوزهای شدید شخصی (مانند: تجاوز جنسی,حمله فیزیكی,سو ء استفاده,دزدی,زور گیری)   

- به گروگان گرفته شدن      

-حملات تروریستی

- اسیر جنگی بودن  

-حوادث ناگوار طبیعی یا حاصل دست بشر .    

داشتن بیماری های لاعلاج        

حتی شنیدن حوادث غیر منتظره و یامرگ ناگهانی یك دوست و یا فامیل می تواند اغاز گر PTSD باشد    

علائم پی.تی.اس.دی چه زمانی شروع میگردد؟

 علائم PTSD می تواند بعد از یك تاخیر  چند هفته ای و یا چند ماهه شروع گردند.آنها معمولآ در طی 6 ماه پس از حادثه ناگوار ظاهر میگردند.

 

 بسیاری احساس غم عمیق ، افسردگی ، اضطراب، احساس گناه و یا عصبانیت می كنند . به غیر از این احساسات  قابل درك ، سه نوع عمده علائم دیگرهم  وجود دارند :

1-     فلاش بك و كابوس:

آن حادثه مداوما پیش چشم تان  تكرار می شود.این ممكن بصورت فلاش بك در طی روز و یا كابوس در خواب باشد. آنها ممكن است آنچنان واقعی بنظر برسند كه شما احساس كنید واقعا آن حادثه در حال اتفاق افتادن است. شما آن را در ذهن خود می بینید اما ممكن است احساسات (ترس ،  تعریق) و یا حواس فیزیكی (اعم از شنوایی ،  بویایی ،  درد)كه اتفاق افتاده بود را دوباره احساس كنید.

چیزهای معمولی ممكن است باعث فلاش بك شوند. بعنوان مثال اگر شما یك حادثه رانندگی در یك هوای بارانی داشته اید یك روز بارانی ممكن است باعث فلاش بك شود.

2- دوری گزینی و بی تفاوتی:

 دوباره زنده كردن خاطرات ممكن است بسیار افسرده كننده باشد بنا براین ممكن است شما بخواهید به آنها بی توجهی كنید مثلا شما خودتان را با سرگرمی ،  زیاد كار كردن،  یا حل كردن جدول و یا معما مشغول می كنید. شما از مكانها  و افرادی كه باعث بخاطر آوردن حادثه می گردند  اجتناب می ورزید.

 شما ممكن است خود را به بی تفاوتی كامل بزنبد. شما كمتر با دیگران ارتباط برقرار می كنید و در نتیجه زندگی كردن و كار كردن با شما سخت تر می گردد.

3- در حالت گارد بسر بردن(On guard):

 شما ممكن است همیشه در حالت آماده باش بسر ببرید گویی كه منتظر خطر می باشید. شما نمی توانید احساس آرامش كنید. احساس اضطراب دارید و بسختی بخواب فرو میروید. اطرافیان شما می بینند كه شما بیقرار و نا آرام هستید این حالت را گوش به زنگی هم می گویند .

علایم دیگر:

 واكنش احساسی به استرس اغلب با دردهای عضلانی- ضربان قلب نامنظم - اسهال - ترس -افسردگی  مصرف مواد مخدر - استفاده از الکل و ... همراه هستند.

     

    چرا حوا دث ناگوار بسیار تكان دهنده هستند؟  

 

 زیرا آنها این احساس را كه زندگی زیبا و تا حدمعقولی ایمن میباشد و ما ایمن هستیم راتحت تاثیر قرار میدهند. یك حادثه ناگوار بطور واضحی به ما می گوید كه ما ممكن است در هر لحظه ای فوت كنیم. علایم PTSD قسمتی از یك واكنش طبیعی به یك حادثه بالقوه مرگ آور میباشد.

 

آیا هر كسی بعد از یك حادثه دچار  PTSDمی گردد؟

 

 لزوما نه . اما تقریبا هر كسی علایم PTSD را در طی ماه اول تجربه خواهد كرد. این بشما كمك خواهد كرد كه  به پیش بروید و همچنین  باعث فهم آن تجربیات تلخ می گردد. این یك  واكنش استرسی حاد میباشد. اغلب افراد پس از چند هفته بآرامی با اتفاقات پیش آمده كنار می آیند و علایم استرس بمرور از بین میروند.

 اما همه خوش شانس نیستند . حدود یك سوم افراد متوجه می شوند كه علائمشان ادامه پیدامی كند و نمی توانند با آنچه كه اتفاق افتاده است كنار بیایند . گویی كه راه خلاصی وجود ندارد . علائم استرس پس از حادثه، اگر چه ذاتاً طبیعی می باشند ، اما وقتی علائم طولانی گردند  خود تبدیل به یك مشكل می گردد كه به آن بیماری استرس پس از حادثه (PTSD) می گویند .

 

چه چیزی PTSDرا تشدید می كند؟

 

هر چه حادثه اسفناك تر باشد احتمال ابتلا به بیماری استرس پس از سانحه  بیشتر می گردد . اسفناك ترین حوادث عبارتند از :

- مرگ ناگهانی و غیر منتظره

- حادثه مكرر و طولانی

- وقتی نمی توانیم از حادثه فرار كنیم

- حادثه ایجاد شده بوسیله انسان

- وقتی افراد زیادی فوت می كنند

- حادثه منجر شونده به نقص عضو یا قطع دست و پا

- وقتی كودكان قربانی می شوند 

 

آیا حوادث روزمره هم ممكن است PTSDایجاد كنند ؟

 

هر كسی ممكن است گهگاه دچار احساس استرس شود.  متاسفانه ،  كلمه فشار (stress) با دو معنای مختلف استفاده می شود:

- احساس درونی ما از نگرانی و  فشار جسمانی و روحی.

یا

- مشكلات زندگی كه این احساسات را به ما می دهند . این مشكلات می توانند شامل كار ، روابط شخصی و یا مسائل مالی باشند . بر عكس PTSD ، این مشكلات ذكر شده همیشه با ما هستند . آنها قسمتی از زندگی طبیعی ما هستند اما می توانند اضطراب ، افسردگی ، خستگی و سر درد ایجاد كنند . آنها همچنین می توانند باعث تشدید بعضی مشكلات جسمانی مانند زخم معده و ناراحتی های پوستی گردند . آنها بطور قطع مشكل زا هستند اما آنها PTSD نیستند .

 

چرا PTSDاتفاق می افتد ؟

 

 جواب قطعی در این زمینه وجود ندارد  . چند توضیح احتمالی برای علت بیماری PTSD وجود دارد .

دیدگاه روانشناسی :

شرطی شدن و آمادگی فیزیولوژیکی برای شرطی شدن ، عامل مهمی در ایجاد این بیماری است.

وقتی كه ترسیده ایم ، حوادث را بوضوح بخاطر می آوریم . هر چند بخاطر آوردن آنها ممكن است استرس زا باشند ،اما بما كمك می كنند تا بهتر آنچه را كه اتفاق افتاده است بفهیم و در طولانی مدت بما كمك می كتند تا به زندگی ادامه دهیم .

- تداعی (فلاش بك) و یا تجدید خاطرات ما را مجبور به تفكر درباره آنچه اتفاق افتاده است

می كند . ما می توانیم تصمیم بگیریم چكار كنیم اگر دوباره حادثه ای رخ داد . بعد از مدتی ، ما یاد میگیریم كه درباره آن فكر كنیم بدون آنكه غمگین شویم .

- بخاطر آوری یك تجربه تلخ خسته كننده و استرس زا می باشد .دوری گزینی وكرختی احساسی باعث كاهش تعدد تجدید خاطرات به یك سطح قابل كنترل می شود .

- گارد گرفتن بما كمك میكند كه اگر بحران دیگری اتفاق بیفتد سریع واكنش نشان دهیم. ما بعضی وقتها شاهد این پدیده در بازماندگان یك زلزله هستیم كه ممكن است زلزله های دوم و یا سوم را تجربه كنند .این همچنین بما  انرﮋی لازمه برای مقابله با بحران را میدهد.

اما ما نمی خواهیم باقیمانده عمرمان را اینطور بگذرانیم . ما فقط می خواهیم درباره آن وقتی كه مجبوریم فكر كنیم  ، مثلاً وقتی كه دوباره شرایط مشابهی برایمان بوجود می آید .

عامل جسمانی :

آدرنالین هورمونی است كه تحت شرایط استرس تولید میشود . این هورمون باعث آمادگی بدنی برای واكنش می باشد . وقتی كه استرس از بین می رود  ، سطح آدرنالین پایین می افتد . در PTSD ، خاطرات حادثه سطح آدرنالین را بالا نگه می دارد . این باعث می شود كه یك شخص دچار فشار ، بیقراری، نا توانی از احساس راحتی و بیخوابی گردد .

- هیپوكامپ قسمتی از مغز است كه خاطرات را پردازش می كند . مقادیر بالای هورمونهای آزاد شونده در طی استرس مانند آدرنالین ممكن است باعث جلو گیری از كاركرد طبیعی آن گردد (مانند پریدن فیوز) . این بدان معناست كه فلاش بكها و كابوسها ادامه پیدا می كنند زیرا خاطرات حادثه نمیتوانند پردازش گردند . اگراسترس از بین برود و سطح آدرنالین به حد طبیعی باز گردد مانند سایر تزمیهای طبیعی بدن مغز قادر به ترمیم آسیب خواهد بود. آنگاه خاطرات ناراحت كننده پردازش خواهند  شد و فلاش بكها و كابوسها از بین خواهند رفت.

-چگونه متوجه شویم دچار پی.تی.اس.دی هستیم؟

وقتی كه شما :

- به آن حادثه فكرمی كنید بدون آنكه مضطرب گردید .

- احساس در تهدید بودن نداشته باشید .

- در اوقات نا مناسب به آن فكر نمی كنید .

 

-چرا اغلب PTSDتشخیص داده نمی شود ؟

 - هیچكس تمایل ندارد درباره حوادث و احساسات ناگوار صحبت كند .

- بعضی افراد نمی خواهند بپذیرند كه مشكلی دارند چرا كه نمی خواهند به عنوان یك انسان ضعیف و یا از نظر ذهنی ناپایدار به آنها نگریسته شود .

- پزشكان و متخصصات انسان هستند . آنها ممكن است دچار ناراحتی شوند اگر ما درباره آن حوادث خوفناك ومهیب صحبت  كنیم .

- افراد مبتلا به PTSD ممكن است احساس كنند كه راحت تر آن است درباره مشكلات همراه آن مانند ،سر درد ، مشكلات خواب ، بیقراری ، افسردگی ،فشار روحی ، استفاده از مواد روان گردان ، مشكلات خانوادگی و یا مشكلات مربوط به كار صحبت كنند.

 

چگونه می توانیم بفهمیم كه دچار PTSD شده ایم ؟

 

آیا شما یك حادثه تلخ از نوعی كه قبلاً در این باره  توضیح داده شده داشته اید ؟

اگر داشته اید :

- آیا شما خاطرات واضح و زنده ، فلاش بك و یا كابوس دارید ؟

- آیا شما سعی می كنید كه از چیزهایی كه باعث بخاطر آوردن آنها می شوند اجتناب كنید ؟

- آیا گاهی اوقات دچار كرختی احساسی می گردید ؟

- آیا دچار بیقراری و اضطراب بدون دلیل می گردید ؟

- آیا بیشتر از حد معمول می خورید ،می نوشید و یا مواد مخدر استفاده میكنید ؟

- آیا احساس می كنید كه خلق شما قابل كنترل نیست ؟

- آیا احساس میكنید كه كنار آمدن با دیگران سخت می باشد ؟

- آیا احساس می كنید كه مجبورید خود را بسیار مشغول نگه دارید تا مقابله كنید ؟

- آیا احساس افسردگی یا خستگی میكنید ؟

اگر این علائم كمتر از 6 هفته بعد از حادثه می باشد و در حال بهبود می باشند ، این ممكن است یك واكنش طبیعی تطابقی نلقی گردد اگر این علائم بیشتر از 6 هفته بعد از حادثه طول كشیده و در حال بهبود نیستید بهتر است با دكترتان صحبت كنید.

- كودكان و PTSD :

PTSD ممكن است در هر سنی ایجاد شود. 

كودكان كم سن وسال ممكن است تخیلات غم انگیز از حادثه واقعی داشته باشند كه بعداً ممكن است به كابوس درباره هیولا تبدیل گردد .آنها اغلب حادثه را در بازیهایشان زنده میكنند.  بعنوان مثال ،كودكی كه درگیر یك حادثه جدی تصادف بوده است ممكن است بطور مكرر آن حادثه را با ماشین های اسباب بازی تكرار كند .

ممكن است آنها علاقه شان را به چیزیهایی كه قبلاً علاقه مند بودند از دست بدهند. ممكن است باور اینكه آنها به سنین بزرگسالی خواهند رسید برایشان دشوار باشد .

آنها اغلب از درد معده ویا سر درد شكایت می كنند .

چگونه می توانیم به خودمان كمك كنیم ؟

-باید ها :

- سعی كنید زندگی را تا حد امكان به حالت نرمال بر گردانید .

- به زندگی روزمرتان بازگردید .

- درباره اتفاقیكه افتاده است با كسی كه اعتماد دارید صحبت كنید .

- تمرینات آرامبخش را انجام دهید .

- به سر كار بر گردید .

- بصورت منظم بخورید و ورزش كنید .

- به محلی كه آن حادثه اتفاق افتاده است  برگردید.

- لحظاتی را با خانواده و دوستان صرف كنید .

- با احتیاط رانندگی كنید – زیرا ممكن است تمركزتان ضعیف باشد .

- بصورت كلی محتاط باشید – حوادث در این لحظات با احتمال بیشتری اتفاق می افتند .

- با دكترتان صحبت كنید .

- انتظار بهبود داشته باشید .

 -با یک روانشناس بالینی درمانتان را شروع کنید .

-نبایدها :

- خودتان را بخاطر PTSD ملامت نكنید . علائم PTSD نشانگر ضعف شما نیست . این علائم ، علائم طبیعی در افراد طبیعی به حوادث تلخ می باشند.

- احساساتتان را در خودتان نگه ندارید . اگر دچار PTSD شدید آنها را در خودتان نگه ندارید چرا كه درمان معمولا بسیار موفقیت آمیز است .

- از صحبت كردن درباره آن اجتناب نكنید .

- انتظار نداشته باشید كه خاطرات سریعاً از بین بروند . آنها ممكن است برای مدتی با شما باشند.

- زیاده از حد از خودتان انتظار نداشته باشید.  به خودتان زمان بدهید تا تطابق به آنچه اتفاق افتاده است رخ دهد .

- از دیگران دوری نكنید .

- از مصرف بیش از اندازه الكل ، قهوه و سیگار اجتناب كنید .

- خودتان را بیش از اندازه خسته نكنید .

- و عده های غذایتان را فراموش نكنید .

- به تنهایی تعطیلات را سپری نكنید .

 

چه چیزی می تواند با بهبود تداخل كند ؟

 

شما ممكن است متوجه شوید كه مردم :

- به شما اجازه صحبت درباره آن را نمی دهند .

- از شما دوری می كنند .

- از شما عصبانی هستند

- فكر می  كنند كه شما ضعیف هستید .

- شما را سر زنش می كنند .

این روشها را مردم برای حفاظت خودشان از فكر كردن درباره حوادث مهیب و خوفناك بر

می گزینند .این كمك كننده نیست چرا كه به شما اجازه صحبت درباره آنچه  رخ داده است را  نمی دهد .

شما ممكن است صحبت كردن درباره آنرا آسان نیابید . یك حادثه تلخ ممكن است شما را در یك حالت خلسه فرو ببرد كه در نتیجه موقعیت شما غیر واقعی یا عجیب برای دیگران بنظر برسد . اگر نتوانید آنچه را كه اتفاق افتاد به خاطر آورید و یا نتوانید به زبان آورید و یا نتوانید آنرا قابل درك كنید ، مقابله با آن برایتان سخت تر خواهد بود .

 -درمان:

همانطور كه PTSD  دو وجه جسمانی و روانشناسی دارد ، دو درمان جسمانی وروانشناسی هم برای PTSD وجود دارد.

رواندرمانی :

همه رواندرمانی های موثر در PTSD ، بر روی آن حادثه نا گوار كه علائم را ایجاد كرده اند تمركز می كنند نه بر روی زندگی گذشته تان. شما نمی توانید آنچه را اتفاق افتاده است تغییردهید و یا فراموش كنید اما شما می توانید یاد بگیرید طور دیگری درباره آن ،درباره جهان  و درباره زندگی تان فكر كنید .

شما باید قادر باشید آنچه را كه اتفاق افتاده است تا آنجایی كه ممكن است بدون اینكه دچار وحشت و اضطراب شوید به خاطر آورید . این درمان ها به شما كمك می كند تا حوادق ناگواری كه داشته اید را به زبان آورید . بوسیله به یاد آوردن حادثه ، غلبه كردن به آن و برخورد معقول با آن ذهنتان می تواند كار طبیعی اش را كه شامل زدودن خاطرات گذشته و پرداختن به كارهای دیگر است را انجام دهد .

اگر شما بتوانید دوباره احساس امنیت داشته باشید و احساساتتان را كنترل كنید ، شما احتیاج زیادی به دوری گزیدن از آن خاطرات ناگوار را ندارید . در واقع ، شما می توانید دوباره خاطرات گذشته تان را به كنترل در آورید و بنابراین می توانید در رابطه با آنها تنها وقتی فكر كنید كه شما می خواهید ، نه آنكه آنها به صورت خود به خود به ذهنتان هجوم آورند .

همه این درمانها، باید به وسیله متخصص درمان PTSD انجام گردد . جلسات باید یك متخصص بصورت حداقل هفتگی برگزارشوند و باید به مدت 12-8 هفته طول بكشد. اگر چه جلسات حدوداً 1 ساعت طول می كشند ، اما ممكن است تا 90 دقیقه هم طول بكشند .

درمان شناختی رفتاری (CBT) راهی است كه به شما كمك می كند تا به گونه دیگری درباره خاطرات نا مطلوبتان فكر كنید . بنابراین آنها كمتر استرس زا میشوند و بیشتر قابل كنترل می گردند . معمولاً ، این نوع درمان شامل چند جلسه آرامش بخشی (relaxation)  هم میباشد تا به شما كمك كند نا خوشایندی فكر كردن در رابطه با حوادث نا خوشایند را تحمل كنید.

حساسیت زدایی و بازپردازش حركت چشم (ای.دی.ام.آر)تكنیكی است كه از حركات چشم برای كمك به مغز برای پردازش تداعی ها ومنطقی سازی حادثه نا خوشایند استفاده میكند. ممكن است عجیب  بنظر برسد ولی این روش درمانی موثر واقع شده است.

گروه درمان روشی است كه شما افراد مختلفی را كه مشكلات یكسان یا یك حادثه نا گوار یكسان را تجربه كرده اند ملاقات می كنید . این حقیقت كه افراد دیگر گروه ، نظراتی در رابطه با مشكل شما دارند ، باعث می شود كه صحبت كردن در رابطه با آنچه كه اتفاق افتاده است را آسان تر كند .

درمان دارویی :

قرصهای ضد افسردگی SSRI هم باعث كاهش شدت علائم PTSD می شوند و هم باعث رفع علائم افسردگی كه به طور همزمان وجود دارند ، می شوند . این قرصها  باید به وسیله دكتر تجویز گردند .

این نوع درمان نباید باعث خواب آلودگی شما گردد ، اگرچه آنها عوارض جوانبی برای بعضی افراد برجای می گذارند.

همچنین آنها ممكن است علائم نا خوشایندی را در صورت قطع ناگهانی ایجاد كنند. بنابراین باید بصورت تدریجی كاهش یابند . اگر آنها اثر بخش هستند باید بمدت 12 ماه مصرف گردند. بلافاصله بعد از شروع  مصرف قرصهای ضد افسردگی بعضی افراد ممكن است متوجه شوند كه آنها بیشتر :

- مضطرب هستند .

- بیقرار هستند .

-تمابلات خودكشی دارند .

این احساسات بعد از چند روز از بین می روند . اما شما باید دكترتان را بطور مرتب ملاقات كنید. اگر این گروه داروئی موثر واقع نشد ، داروهای ضد افسردگی سه حلقه ای و یا MAOI ممكن است اثر بخش باشد . برای اطلاعات بیشتر میتوانید به لیفلت ما درباره داروهای ضد افسردگی مراجعه كنید .

اگر در موارد معدودی ،شخص آنقدر مضطرب است كه نمی تواند بخوابد یا فكر كند ، داروهای كاهش دهنده اضطراب ممكن است لازم باشد . این داروها نباید برای بیشتر از 10 روز تجویز گردد .

 

درمانهای متمركز بر جسم :

این درمانها باعث كنترل اضطراب ناشی از PTSD می گردد . آنها همچنین باعث كاهش حالت درگارد بودن (On guard) میگردند . این درمانها شامل فیزیوتراپی و استئوپاتی است اما درمانهای مكملی نظیر ماساژ ، طب سوزنی،  رفلكسولوژی ، یوگا ، مدیتیشن و تای چی (Tai chi) را نیز شامل میشود . همه آنها به شما كمك می كند تا راههای آرامش بخشی (Relaxing) و كنترل استرس را یاد بگیرید .

اثر بخشی درمان:

در حال حاضر ، شواهدی وجوددارد كه نشان می دهد EDMR ، رواندرمانی ، درمان شناختی- رفتاری (CBT) و داروهای ضد افسردگی همگی درمانهای مواثری هستند . اطلاعات كافی كه نشانگر برتری یكی از این روشها بر دیگری باشد وجود ندارد  . شواهدی كه بیانگر مفید بودن شكلهای دیگر رواندرمانی یا مشاوره برایPTSD باشد وجود ندارد .

كدام درمان ابتدا باید مد نظر قرار گیرد ؟

راهنمای انستیتو ملی برای بهبود طبابت (NICE) پیشنهاد می كند تا آنجا كه ممكن است درمانهای روانشناختی متمركز بر حادثه (CBT) یا (EMDR) باید قبل از درمان داروئی بكار گرفته شوند .

 

-باید های دیگر

- مراقب هر گونه تغییر رفتار مانند كارائی ضعیف در سر كار ، تاخیر ، مرخصی های ناشی از بیماری و تصادفات كوچك باشید .

­- مراقب عصبانیت ، تحریك پذیری ، افسردگی ، عدم علاقه و عدم تمركز باشید .

- منتظر باشید فردی كه حادثه نا گواری را پشت سر گذاشته است داستانش را برای شما بازگو كند .

- سوالات كلی بپرسید .

- بگذارید صحبت كنند ، جریان صحبت آنها را قطع نكنید و به تجربیات خودتان رجوع نكنید .

نبایدها :

- از كسی كه حادثه بدی را پشت سر گذرانده است نپرسید كه او چه احساسی دارد .

- به آنها نگوئید كه خوش شانس بوده اند كه زنده مانده اند چرا كه عصبانی می شوند .

- سعی در كوچك جلوه دادن تجربیات تلخشان نداشته باشید مانند: " این خیلی هم بد نیست ، مطمئاً...."

-به آنها پیشنهاد نكنید كه فقط احتیاج به كنترل احساساتشان را دارند

==================================

کلمات کلیدی در جستجو=پی تی اس دی-درمانگر پی تی اس دی-دکتر روانشناس در درمان پی تی اس دی-رواندرمانی در پی تی اس دی-دکتر روانشناس بالینی برای درمان پی تی اس دی-روانشناس آشنا به بیماری و درمان پی تی اس دی.





نقش دین در سلامت روان. یکشنبه 2 شهریور 1393
ارزشهایی که باید به فرزندان خود بیاموزیم.. سه شنبه 5 فروردین 1393
-درمان ای.ام.دی.آر(E.M.D.R)چیست؟ شنبه 28 دی 1392
رفتار درمانی دیالک تیکی(D.B.T) چیست؟ جمعه 27 دی 1392
*مراقبه و مدیتیشن موجب تغییرات در بیان ژن ها می شود جمعه 27 دی 1392
lمهمترین ویژگیهای همسر خوب ومهمترین معیارهای انتخاب همسر جمعه 29 آذر 1392
ازدواج با کسی که از ازدواج قبلی خود دارای فرزند است شنبه 22 تیر 1392
خطاهای شناختی در نظریه آرون بک. سه شنبه 18 تیر 1392
چگونه نه بگوییم ولی احساس گناه و شرم نکنیم؟راههای ابراز وجود و نه گفتن به دیگران.. یکشنبه 16 تیر 1392
درسی از مولانا و شمس تبریزی جمعه 20 اردیبهشت 1392
نمونه های درمان با هیپنوتیزم و رواندرمانی توسط دکتر دارابی-2 شنبه 14 اردیبهشت 1392
نمونه های درمان با هیپنوتیزم و رواندرمانی توسط دکتر دارابی-1 شنبه 14 اردیبهشت 1392
خود هیپنوتیزم و کاربرد آن. یکشنبه 20 اسفند 1391
فرق خودشیفتگی با عزت نفس یا اعتماد به نفس چیست؟ یکشنبه 20 اسفند 1391
ویژگیهای یک ازدواج خوب و سالم چیست؟ سه شنبه 8 اسفند 1391
طلاق عاطفی چیست؟ زندگی با همسر فقط زیر یک سقف. جمعه 4 اسفند 1391
چگونه سعی کنیم خودمان باشیم نه برای دیگران؟؟ شنبه 29 مهر 1391
دوازده علت افسردگی-علت افسردگی-علل افسردگی.چرا افسرده می شویم؟ شنبه 13 خرداد 1391
نکته های آموزنده... دوشنبه 1 خرداد 1391
شیوه پیشگیری از مشاجرات زناشویی و حل مشکلات زناشویی(زن و شوهری)-یا شیوه حل مشکلات زن و شوهر. شنبه 30 اردیبهشت 1391
لیست آخرین پستها